“A RIANXEIRA”, O HIMNO DA EMIGRACIÓN.

RIANXEIRA 1

 A Rianxeira é unha peza que gañou tanta popularidade que agora e o himno non oficial de Galicia. Non e posibel imaxinar una festa de galegos, onde as súas coplas non son cantadas. Con todo, non é A Rianxeira froito de folclore galego. A Rianxeira é a canción dos inmigrantes galegos, os seus fillos, netos e aqueles que non tendo ascendencia galega o son tamén por ter lazos de familia.  Están espallados por todo o mundo onde as tradicións se atopan mesturadas. Familia, saudade, aldea… A memoria dos devanceiros  que estaban na amada e ansiada Galicia.

Bos Aires é considerada a quinta provincia galega.  E precisamente nesta cidade, en 1947, Xesús Frieiro Dourado “Pinciñas” foi o seu autor. Tiña a man un amplo repertorio de cancións populares de Rianxo dedicado á Virxe de Guadalupe, cuxa festividades comenzan todos os anos desde 1854, o primeiro domingo post-08 de setembro. A continuación, o emigrante Anxo Romero Loxo, que entón dirixía a Rondalla Castelao en Bos Aires escribiu a música.

Orixinalmente o seu nome era “Ondiñas da Nosa Ría” e foi dedicado a conmemorar a visita de Alfonso Rodríguez Castelao. Foi lanzada en 1950, e popularizouse en Galicia anos despois, pero só a súa melodía foi preservada. A Rianxeira tamen forma parte das pezas musicais que se cantan en Balaidos cando xoga o Celta. Hai máis dunha versión da letra da canción.

FESTA 1

 Esta letra de “A Rianxeira” é cantada no último día do festival da Guadalupe en Rianxo, e é tamén o máis popularmente coñecido nos nosos días:

A Virxe de Guadalupe / cando vai pola ribeira. (bis)
descalciña pola area / parece unha Rianxeira.(bis)
ESTRIBILLO
Ondiñas veñen bis,bis / ondiñas veñen e van
non te embarques rianxeira / que te vas a marear. (bis)
II
A Virxe de Guadalupe / cando vai para Rianxo(bis)
a barquiña que a trouxo / era de pao de laranxo (bis)
III
A virxe de Guadalupe / quen a fixo moreniña,(bis)
foi un raiño de sol / que entrou pola ventaniña. (bis)

Con todo, hai outra versión da letra: a orixinal, como foi rexistrada no Bos Aires, por primeira vez:

I
Moito me gustas rianxeira / que estás eiquí na Arxentina
verche cantar e beilar-e / coma alá na terra miña. (bis)
ESTRIBILLO
Ondiñas veñen / ondiñas veñen e van
non te embarques rianxeira / que te vás a marear. (bis)
II
Que guapa estabas rapaza / cando che vín na ribeira,
tiñal-a cara morena / coma a virxe rianxeira. (bis)
III
A virxe de Guadalupe / vái no yate de Baltar,
lévana os rianxeiros / a remolque polo mar. (bis)

(ROBERTO OSCAR REQUEJO,  DESDE BÓS AIRES)

castelao

Nota do Editor:

No ano 2006, a Casa da Cultura de Rianxo acolleu unha mostra sobor a emblemática “Rianxeira”, na que poideron escoitarse 50 versións. Déronse a coñecer daquela xéneros tan dispares como o heavy, o etnojazz, ou o pop. Tamén algunhas das letras que se mostraban eran adaptadas, e pouco teñen que ver as que se cantan hoxendía de troula con aquela “Rianxeira” de Anxo Romero e Xesús Frieiro, do ano 1947 e que
servíu para recibir a Castelao en Bós Aires. O acto celebrárase entón na “Sociedad de Parroquias Unidas del Ayuntamiento de Rianjo”, entidade da que foi presidente o propio Frieiro.
Unha das versións de maior calidade é esta que con moito pracer vós ofrecemos, interpretada por Uxía Senlle, quen hai pouco que estivo de xira na Arxentina.

(9) Comentarios

  1. A verdade que resulta moi curioso que fose o himno elexido para darlle a benvida a Castelao, porque é un poco folklórico. Está ben para cantar de troula e ata si me apurades en Balaidos, pero Galiza ten un himno ben bonito e serio como o de Pondal e Veiga.

    • Roberto Oscar Requejo - Responder

      Estimado Alvaro Hermida como autor de la nota original que publiqué en Facebook el 7 de junio ppdo. quiero decirle que esta nota lleva por título lleva por título solamente A Rianxeira. Alguien tomó la nota y en forma anónima la envió a Galicia Unica. En ningún momento dije que fuera un himno compuesto para homenajear a Castelao ni la comparé con el Himno Gallego. Si dije que con el correr de los tiempos se transformó en un himno de los inmigrantes , ya que no se concibe una reunión de gallegos, hijos, nietos o familiares que sin ser de ascendencia gallega la canten y generalmente se hace al final de la reunión . Es una verdadera lastima que se le haya cambiado la letra ya que la misma expresaba el sentimiento de la colectividad gallega en Argentina- El autor lo que hizo fue recopilar viejas coplas rianxeiras y adaptarlas a la realidad de la colectividad donde se mezclan la morriña, la lembranza y el agradecimiento hacia Argentina que acogió a gran parte de la diáspora. Un afectuoso saludo desde Buenos Aires.

  2. Desde Buenos Aires puedo afirmar que en todas las fiestas de la colectividad es la canción que nadie deja de cantar.La saben mis hijos y la sabrán mis nietos de seguro. No hay reunión de gallegos donde no se cante con devoción. !Por supuesto es un himno!!

  3. Roberto Oscar Requejo - Responder

    A Galicia Unica y a su director que me honra con su amistad a través de Facebook quiero agradecerles por haber subsanado la omisión sobre la autoría de la nota. Unha forte aperta desde Bos Aires.

  4. J. Javier García Pena - Responder

    Mi agradecimiento a ti, Roberto , ya que ignoraba que la entrañable música que convoca a todos los gallegos lejos de la tierra, en toda reunión en que se hable gallego, hubiese sido compuesta fuera de Galicia ,más precisamente en Bs. As..
    Aún resuenan mis oídos con el improvisado coro, al que me plegué con fervor terruñero, en el Polideportivo del Centro Gallego de Montevideo, al conmemorar, el domingo 8 de junio, los cincuenta años de la creación del Patronato da Cultura Galega de Montevideo.
    Pocos, muy pocos, (tal vez no más de tres) socios fundadores van quedando y tengo la alegría de que uno de ellos, Roberto Santos, me considere su amigo.
    El embajador de España, primer gallego en ese cargo en Uruguay, señor Roberto Varela Fariña, compartió con todos nosotros el aire de profundo amor a la patria lejana .
    Ahora, gracias a vós, aún he de respetar más , si fuese posible, ese canto que hacés bien en mencionar como “o himno non oficial galego”, al saberlo nacido del dolor del no estar. De la auténtica morriña.
    Tamén Uxía, e máis Narf, anduveron pola Banda Oriental estes días pasados
    Grazas de novo.
    J. J. García Pena

  5. Francisco Javier Comesaña Priego - Responder

    Para muchos gallegos que no tuvimos la necesidad de emigrar….por lo que fuese, A RIANXEIRA es nuestro II HINO DE GALICIA….en toda-las suas versións e letras, Nos sempre a cantamos, y agora mesmo acabo de facer unha transcripción en partitura desta nosa cantiga.

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *